Ekran qarşısında göz sağlamlığı

Kompüter, telefon və tablet ekranlarına uzun müddət baxmaq “rəqəmsal göz yorğunluğu”na səbəb olur. Bunun səbəbi ekrana baxarkən daha az göz qırpmağımız və gözün davamlı yaxın məsafəyə fokuslanmasıdır. Yaxşı xəbər odur ki, bir neçə vərdiş dəyişikliyi ilə bunun qarşısını almaq olar.

Əlamətlər

Rəqəmsal göz yorğunluğu (kompüter görmə sindromu) bir neçə əlamətlə özünü göstərir və adətən ekran vaxtı bitdikdən sonra keçir:

• Gözdə quruluq, yanma və ya qaşınma
• Bulanıq görmə və baş ağrısı
• Boyun, çiyin və kürək ağrısı
• İşığa həssaslıq və gözlərdə yorğunluq hissi

Niyə baş verir?

Ekrana baxarkən göz qırpma tezliyimiz təxminən yarıya enir — bu, göz səthinin quruması deməkdir. Eyni zamanda göz davamlı yaxın məsafəyə fokuslandığı üçün fokus əzələləri yorulur. Aşağı havadəyişməsi olan otaqlar və əks olunan işıq da vəziyyəti pisləşdirir.

20-20-20 qaydası

Ən sadə və təsirli üsul: hər 20 dəqiqədən bir 20 saniyə ərzində təxminən 6 metr (20 fut) uzaqlığa baxın. Bu, fokus əzələlərini dincəldir və göz qırpmağı bərpa edir.

Əlavə tövsiyələr

İş mühitində kiçik düzəlişlər böyük fərq yaradır:

• Ekran parlaqlığını otaq işığına uyğunlaşdırın, əksolunmanı azaldın
• Bilərəkdən tez-tez göz qırpın və süni göz yaşı (nəmləndirici damcı) istifadə edin
• Ekranı göz səviyyəsindən bir az aşağıda və 50–70 sm məsafədə saxlayın
• Otağı nəmləndirin, kondisioner küləyini birbaşa üzə yönəltməyin
• İldə bir dəfə göz müayinəsindən keçin

Uşaqlar və ekran vaxtı

Uşaqlarda həddindən artıq ekran vaxtı miyopiyanın (uzağı görmənin pisləşməsi) artması ilə əlaqələndirilir. Açıq havada keçirilən vaxt və ekran fasilələri göz sağlamlığı üçün qoruyucudur.

Həkimə nə zaman müraciət etməli?

Davamlı bulanıq görmə, güclü göz ağrısı, qəfil işıq parıltıları, görmə sahəsində kölgə/pərdə və ya qəfil görmə itkisi olduqda təcili oftalmoloqa müraciət edin.

Tez-tez verilən suallar

Mavi işıq eynəkləri lazımdırmı?

Elmi sübutlar zəifdir; göz yorğunluğunda 20-20-20 qaydası, düzgün işıqlandırma və göz qırpma daha təsirlidir.

Ekran gözə daimi zərər verirmi?

Yetkinlərdə rəqəmsal yorğunluq müvəqqətidir və daimi zərər vermir; uşaqlarda isə uzun ekran vaxtı miyopiya riskini artıra bilər.

Süni göz yaşı təhlükəsizdirmi?

Bəli, konservantsız süni göz yaşları gün ərzində təhlükəsiz istifadə oluna bilər və quruluğu yüngülləşdirir.

Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.