Sinusit: burun tıxanması, əlamətlər və müalicə

Sinusit burun ətrafı boşluqların (sinusların) iltihablanmasıdır və çox vaxt soyuqdəymə və ya allergiyadan sonra yaranır. Əksər kəskin hallar viral mənşəlidir və 10 gün ərzində öz-özünə keçir — antibiotik həmişə lazım olmur.

Əlamətlər

Sinusit burun və üz nahiyəsində bir neçə əlamətlə özünü göstərir:

• Üzdə, alın və ya yanaqlarda təzyiq və dolğunluq hissi (əyiləndə artır)
• Burun tıxanması və qatı, sarı-yaşıl axıntı
• Baş ağrısı və iybilmənin (qoxu hissinin) azalması
• Boğaz arxasına axıntı, öskürək və ağız qoxusu

Viral, yoxsa bakterial?

Bu fərq müalicə üçün önəmlidir. Viral sinusit (ən çox) soyuqdəymə ilə birlikdə başlayır və 7–10 gündə yaxşılaşmağa başlayır. Bakterial sinusit isə 10 gündən çox davam edir, əvvəl yaxşılaşıb sonra pisləşir (“ikiqat xəstələnmə”) və ya yüksək qızdırma ilə müşayiət olunur — bu halda antibiotik lazım ola bilər.

Evdə rahatlama

Əksər hallar evdə sadə tədbirlərlə yüngülləşir:

• Duzlu su (fizioloji məhlul) ilə burun yuyun
• Buxar tənəffüsü edin və otağı nəmləndirin
• Kifayət qədər maye için və başı bir az hündür yatın
• Ağrıkəsici/qızdırmasalan ilə diskomfortu azaldın

Allergiya və xroniki sinusit

Əlamətlər 12 həftədən çox davam edərsə, buna xroniki sinusit deyilir və çox vaxt allergiya, burun polipləri və ya əyri burun arakəsməsi ilə bağlı olur. Allergiyanın idarə olunması (alergen qaçınması, həkim təyinatlı sprey) bu hallarda açar rol oynayır.

Müalicə və qaçınılmalılar

Duzlu su yuyulması və buxar ən təhlükəsiz üsullardır. Dekongestant (tıxanma açan) burun spreylərini 3–5 gündən çox istifadə etməyin — əks halda “geri tıxanma” yaranır. Antibiotik yalnız bakterial sinusit şübhəsində, həkim təyinatı ilə istifadə olunmalıdır.

Həkimə nə zaman müraciət etməli?

Əlamətlər 10 gündən çox davam edirsə, güclü üz ağrısı, gözətrafı şişlik və ya qızartı, görmə dəyişikliyi, boyun sərtliyi və ya yüksək qızdırma varsa QBB həkiminə müraciət edin.

Tez-tez verilən suallar

Sinusit yoluxucudurmu?

Sinusitin özü yox, lakin onu yaradan soyuqdəymə virusu yoluxucu ola bilər.

Burun spreyləri təhlükəsizdirmi?

Duzlu su spreyləri təhlükəsizdir; dekongestant spreyləri 3-5 gündən çox istifadə etmək tıxanmanı artıra bilər.

Sinusit baş ağrısı ilə miqreni necə ayırd etmək olar?

Sinusit ağrısı adətən üzdə təzyiq, burun tıxanması və axıntı ilə birlikdə olur; miqren isə zonqultulu və işıq/səsə həssaslıqla müşayiət olunur.

Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.