Diş çürüyü və ağız sağlamlığı: gündəlik qoruma rəhbəri

Diş çürüyü ağızdakı bakteriyaların qida qalıqlarındakı şəkəri turşuya çevirməsi və bu turşunun diş minasını aşındırması nəticəsində yaranır. Erkən mərhələdə ağrısızdır, buna görə də çox vaxt gec fərq edilir. Yaxşı xəbər odur ki, düzgün gigiyena və müntəzəm yoxlama ilə çürüyün qarşısını almaq mümkündür.

Çürük necə yaranır?

Dişin üzərində daim nazik, yapışqan bakteriya təbəqəsi — plak əmələ gəlir. Şəkər və nişasta qəbul etdikdə plakdakı bakteriyalar turşu ifraz edir və bu turşu minanı zədələyir. Vaxtında təmizlənməyən plak bərkiyərək diş daşına çevrilir ki, bunu yalnız stomatoloq təmizləyə bilər.

Əlamətlər

Çürük inkişaf etdikcə aşağıdakılar görünə bilər:

• Soyuq, isti və ya şirinə həssaslıq
• Dişdə qara və ya qəhvəyi ləkələr
• Dişdə görünən deşik və ya çuxur
• Dişləyərkən ağrı
• Ağızdan davamlı xoş olmayan qoxu

Gündəlik ağız baxımı

Sağlam ağız üçün ən vacib addımlar sadədir və hamı tərəfindən tətbiq oluna bilər:

• Gündə iki dəfə, ən azı 2 dəqiqə flüoridli diş məcunu ilə fırçalayın
• Gündə bir dəfə diş ipi ilə dişlərarası boşluqları təmizləyin
• Şəkərli içki və qəlyanaltıların tezliyini azaldın
• Çoxlu su için, qida sonrası ağzı çalxalayın
• Hər 6 ayda bir stomatoloji yoxlamadan keçin

Yalnız diş deyil — ümumi sağlamlıq

Ağız sağlamlığı bütün bədənlə bağlıdır. Müalicə olunmayan diş əti iltihabı (gingivit/periodontit) ürək-damar xəstəlikləri, diabet və hamiləlik fəsadları ilə əlaqələndirilir. Diş ətindən qan gəlməsi, şişkinlik və ya dişlərin laxlaması ciddi qəbul edilməli və stomatoloqa göstərilməlidir.

Həkimə nə zaman müraciət etməli?

Davamlı diş ağrısı, üzdə və ya diş ətində şişkinlik, hərarətlə müşayiət olunan ağrı, qırılmış diş və ya davamlı diş əti qanaması olduqda stomatoloqa müraciət edin. Profilaktik yoxlama üçün isə ildə iki dəfə kifayətdir.

Tez-tez verilən suallar

Diş ağrısı olmasa da yoxlamaya getməliyəm?

Bəli. Çürük və diş əti xəstəlikləri erkən mərhələdə ağrısızdır; müntəzəm yoxlama problemləri kiçikkən aşkar edir.

Diş fırçalamaq diş ipini əvəz edirmi?

Xeyr. Fırça dişlərarası boşluqlara çatmır; diş ipi və ya interdental fırça bu nahiyələri təmizləyir.

Uşaq dişlərinin çürüməsi vacibdirmi?

Bəli. Süd dişlərinin sağlamlığı daimi dişlərin düzgün inkişafı və danışıq üçün önəmlidir; onlar da müalicə olunmalıdır.

Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.