Hamiləliyin ilk üçaylığı: nələrə diqqət etməli

Hamiləliyin ilk üçaylığı (1–13 həftələr) körpənin əsas orqanlarının formalaşdığı dövrdür və buna görə də ən həssas mərhələ sayılır. Düzgün izləmə və sağlam həyat tərzi həm ananı, həm də körpəni qoruyur. Bu dövrdə bir çox qadın bulantı və yorğunluq hiss edir — bu normaldır.

Bu dövrdə bədəndə nə baş verir?

İlk üçaylıqda hormonal səviyyə sürətlə dəyişir və bu, bir sıra normal əlamətlərə səbəb olur. Aşağıdakılar adətən narahatlıq üçün əsas deyil:

• Səhər bulantısı və qusma hissi
• Yorğunluq və yuxululuq
• Döşlərdə həssaslıq və böyümə
• Tez-tez sidiyə çıxma
• Qoxulara həssaslıq və əhval dəyişiklikləri

Vacib müayinələr

İlk üçaylıqda ginekoloq körpənin və ananın sağlamlığını izləmək üçün bir sıra müayinə planlaşdırır:

• İlk ultrasəs müayinəsi (USM) və hamiləliyin təsdiqi
• Tam qan analizi, qan qrupu və Rh faktoru
• İnfeksiya yoxlamaları (hepatit, sifilis, TORCH) və sidik analizi
• Qalxanabənzər vəzi və şəkər səviyyəsinin yoxlanması

Qidalanma və əlavələr

Fol turşusu körpədə sinir borusu qüsurlarının qarşısını aldığı üçün ən vacib əlavədir və ideal olaraq hamiləlikdən əvvəl başlanmalıdır. Bundan başqa:

• Gündəlik 400 mkq fol turşusu (həkim tövsiyəsi ilə)
• Dəmir və kalsiumla zəngin qidalar
• Bol tərəvəz, meyvə, tam taxıl və zülal
• Gündə 8–10 stəkan su

Nələrdən qaçınmalı

Bəzi maddələr və qidalar körpəyə zərər verə bilər. Bu dövrdə tam şəkildə qaçınmaq lazımdır:

• Siqaret, alkoqol və həkim təyin etməmiş dərmanlar
• Çiy və ya az bişmiş ət, balıq və yumurta
• Pasterizə olunmamış süd və yumşaq pendirlər
• Həddən artıq kofein (gündə 1 fincandan çox qəhvə)

Gündəlik qayğı və rahatlama

Bulantını azaltmaq üçün az-az, lakin tez-tez yeyin və səhər ac qarına qalxmamağa çalışın. Yüngül gəzinti və kifayət qədər yuxu enerji səviyyəsini yaxşılaşdırır. Stress hormonları da təsir etdiyi üçün dincəlmə texnikaları faydalıdır.

Həkimə nə zaman müraciət etməli?

Güclü və ya davamlı qarın ağrısı, hər hansı qanaxma, dayanmayan qusma (heç nə saxlaya bilməmək), yüksək hərarət, güclü baş ağrısı və ya başgicəllənmə olduqda dərhal həkimə müraciət edin.

Tez-tez verilən suallar

İlk USM nə vaxt edilməlidir?

Adətən 6–9-cu həftələrdə körpənin ürək döyüntüsünü təsdiqləmək üçün edilir, lakin dəqiq vaxtı həkiminiz müəyyən edir.

Bulantı nə qədər davam edir?

Səhər bulantısı çox vaxt 12–14-cü həftədən sonra azalır. Davamlı, şiddətli qusmada (hiperemezis) həkimə müraciət edin.

Hamiləlikdə idman etmək olar?

Bəli, fəsadsız hamiləlikdə yüngül-orta aktivlik (gəzinti, hamiləlik yoqası) faydalıdır. Ağır qaldırma və təhlükəli idmanlardan çəkinin və həkiminizlə məsləhətləşin.

Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.