Mədə turşusu reflüsü ilə necə mübarizə aparmalı

Reflü mədə turşusunun qida borusuna geri qayıtması nəticəsində yaranır və sinədə yanma (ürəkyanması) hissi verir. Ara-sıra baş verməsi normaldır, lakin tez-tez təkrarlanırsa, həyat keyfiyyətini pozur və qida borusunu zədələyə bilər. Əksər hallarda həyat tərzi dəyişiklikləri ilə nəzarətə alınır.

Əlamətlər

Reflünün ən tipik əlaməti sinədə yanmadır, lakin başqa, az tanınan əlamətlər də ola bilər:

• Sinədə yanma, xüsusən yeməkdən sonra və ya uzananda
• Ağıza turş və ya acı dad gəlməsi (regurgitasiya)
• Boğazda qıcıqlanma, səs xırıltısı və ya quru öskürək
• Udma zamanı diskomfort, sinədə təzyiq hissi

Reflü niyə yaranır?

Mədə ilə qida borusu arasında “qapaq” rolunu oynayan əzələ halqası (sfinkter) zəiflədikdə və ya çox açıldıqda, mədə turşusu yuxarı qaçır. Artıq çəki, hamiləlik, çox yemək, yağlı qida və siqaret bu qapağın işini pozur. Bəzən mədə fıtığı (hiatal herniya) da səbəb olur.

Tetikləyici qidalar

Hər kəsdə fərqli ola bilər, lakin ən çox tetikləyən qidalar bunlardır:

• Yağlı və qızardılmış qidalar
• Acılı yeməklər, pomidor və sitruslu meyvələr
• Qəhvə, çay, şokolad və nanə
• Qazlı və alkoqollu içkilər

Həyat tərzi tövsiyələri

Əksər insanlarda əlamətlər həyat tərzi dəyişiklikləri ilə nəzarətə alınır:

• Az-az, lakin tez-tez yeyin; çox doymaqdan çəkinin
• Yatmazdan ən azı 3 saat əvvəl yeməyin
• Baş tərəfi bir az hündür yatın (yastıqla yox, çarpayının başını qaldıraraq)
• Siqareti tərk edin və artıq çəkidən azad olun

Müalicə nə zaman lazımdır?

Həyat tərzi kifayət etmədikdə həkim turşunu azaldan dərmanlar (antasidlər, proton pompası inhibitorları) təyin edə bilər. Bu dərmanları uzun müddət öz-özünə istifadə etmək doğru deyil — davamlı reflü qida borusunu zədələyə bildiyi üçün qastroenteroloq nəzarəti vacibdir.

Həkimə nə zaman müraciət etməli?

Udma çətinliyi, qançırlı və ya qəhvəyi qusma, izahsız kilo itkisi, davamlı ağrı və ya qansızlıq (anemiya) əlamətləri olduqda qastroenteroloqa müraciət edin.

Tez-tez verilən suallar

Reflü ilə süd faydalıdırmı?

Müvəqqəti rahatlıq verə bilər, lakin yağlı süd əlamətləri pisləşdirə bilər. Azyağlı variantlar daha yaxşıdır.

Reflü tamamilə keçirmi?

Bir çox insanda həyat tərzi dəyişiklikləri ilə nəzarətə alınır; bəzən həkim turşunu azaldan dərmanlar təyin edir.

Davamlı reflü təhlükəlidirmi?

Uzun müddət müalicəsiz reflü qida borusunda iltihab və hüceyrə dəyişikliklərinə (Barrett) səbəb ola bilər, ona görə də davamlı əlamətləri həkimə göstərin.

Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.